De Legionella-bacterie komt voor in de grond en in leidingwater. Een besmetting met Legionella kan een ernstige longontsteking veroorzaken, de zogenaamde ‘veteranenziekte’.
Daarnaast bestaat er ook een lichtere vorm van infectie: de Legionella-griep. In Nederland maar vooral in warme landen vormen waterleidingen in hotels, appartementen of campings soms een risico op besmetting met de Legionella-bacterie. Met eenvoudige maatregelen kan thuis en op vakantie het risico op een besmetting verkleind worden.
Aangenomen wordt dat de infectie wordt overgebracht door het inademen van de bacterie in zeer kleine druppeltjes water, verspreid in de lucht (nevel). Het drinken van water vormt geen risico en de ziekte kan niet van de ene mens op de andere worden overgedragen. Overigens worden de meeste mensen niet ziek na blootstelling aan de Legionella-bacterie.
De bacterie groeit vooral in water met een temperatuur tussen 30 en 45°C. Boven de 50° C vindt afsterving van de bacterie plaats. Als het water niet door het hele watersysteem kan stromen, is het mogelijk dat het water blijft stilstaan in ‘dode’ hoeken. Omdat op deze plaatsen geen hoge temperatuur wordt bereikt, kan de bacterie zich vermenigvuldigen. Dit vormt een risico.
Thuis
Wat kunt u doen om een besmetting te voorkomen? Zorg thuis dat de temperatuur van uw warmwatertoestel (boiler of combiketel) op minimaal 60º C staat afgesteld. Bent u langer dan een week niet thuis geweest en twijfelt u aan het watersysteem, laat dan het koude en warme water een minuut stromen. Het beste kunt u de douchekop onderdompelen in een emmer met water of het sproeistuk eraf draaien. Ventileer goed tijdens het doorspoelen en verlaat de ruimte.
Vakantie
Mocht u tijdens uw vakantie in een ander land twijfelen aan de veiligheid van een watersysteem, dan is het goed het water eerst een tijdje te laten lopen om de leidingen door te spoelen. Een waterzak aan een boom als doucheplek op een camping vraagt ook om extra waakzaamheid. Als de zak dagenlang in de zon hangt kan de Legionella-bacterie zich ontwikkelen. Laat de waterzak leeglopen en vul hem voor gebruik met koud water. Het zwemwater in zwembaden is niet gevaarlijk wanneer er volgens voorschrift voldoende chloor is toegevoegd.
Ziekteverschijnselen
Indien u tijdens of kort na uw vakantie ziekteverschijnselen vertoont, die aan veteranenziekte doen denken, is het van belang om direct een arts te consulteren. De ziekte begint met een snel opkomende hoofdpijn, spierpijn en een ziek gevoel, gevolgd door longontsteking met koorts boven de 39º C. Andere symptomen zijn hoesten, kortademig en in een aantal gevallen braken en diarree.
De ziekte is met de juiste antibiotica goed te behandelen. De tijd tussen de besmetting en de eerste ziekteverschijnselen (de incubatietijd) is circa twee tot veertien dagen.
