Hoolt’n vuur een klèine honderd joar trugge (2)

De Waardenborch, wus ie det ze in 1922 à stukk’n van de fundamèènt’n hebt op e grèèm’n? Het hef ne hèèle geschiedenis. Het was ne verstarking in de Sallandse Landweerd. Gebouwd in 1378 en 1380 in bràànd e stökk’n duur Hendrik van Solmisse. Het was neet hèèmoa verbràànd want in 1382 was het al wier op e bouwd. In 1401 wörd’n het kasteleinsschap en het richterambt verpacht an Gerrit Borre. Hij môs ter vuur zörg’n det het kasteel op starkte blèèf. Dat e det kon, had e loat’n zeen op het veerderop gelèèg’n kasteel Arkensteen. In latere joar’n wörd’n het slech ôônderheul’n. Dèimter, diet er ôk het mèèste belang biej had, môs biejspring’n. Zie krèèg’n het in bezit. Uuteindelijk is het tuss’n 1529 en 1531 of e brökk’n duur Karel de Vijfde. Wiej goat trugge, het darp duur, ôônder de poorte hen, de Forthaarsweg op, boam’n noar ’n Barg. An de linker kàànte zeej’, hôôge in ’t greun, de villa van börgemèister, Baron van de Borch van Verwoolde. Ôk langs de ààndere kàànte, vuurbiej het station en het slachhuus köj’, tussen de rogge duur, op dezelfde stea kômm’n. Um det de weg in ’t begin neet zô steil is, hij neet in de gaat’n det “Huize de Berg” op 68 meter hèugte lig. Het is meer dan de meuite weert, want de hèèle umgèèving is betèuverend môôi. De autoweg hef brèède wààndelpèède, diej’ op ’n paar steil’n noa, ôk met de fietse könt rie’n. Vuur de vrèimd’n bint er oaverà grôôte witte steender neer e leg, met nummers ter op, zôô daj’ met ne wààndelkaarte der biej, makkelijk de weg könt vind’n. Kuiern oaver ’n de hèugtes en duur de vlaktes van ‘n Hoolterbarg is machtig môôi. Iedere kèèr zeej’ wat ààns. Ie worstelt oe noar boam’n tèèg’n de hèugte an en in één kèèr zeej de toorns van plaats’n, diet uur’n veer in de umtrek ligt, as Dèimter, Zutphen, Lochem, Riess’n en Roalte. Het is ne machtige kluur’nmengeling diet nog verstarkt wördt duur de helder schienende zunne. Bienoa näns in ôôns làànd is het mèuier. Met het wissel’n van de joargetied’n verààndert de barg wier van kluur. Vuural in ’t vuurjoar as de goold’n broamstruuk’n in voll’n bleui stoat en an’t begin van de harfs, neet te vergett’n, de môôie peerse heide. Kortumme, ’n barg is oaverà môôi. Toch bint er een paar plaats’n diet het drôkste wordt bezoch. Uutzunderlijk bint het Niemendal en het Kolkje. Biej het Niemendalletje köj’ kômm’n via de steender vèère en vieve. Het is ne deepe klèuve, begreuid met denn’n en heide. An de westelijke kàànte zeej’ in de veert’n duudelijk de toorns van Dèimter. Een steil pad breg oe noar beneed’n in disse woeste natuur en an de ààndere kàànte, slinger ie tuss’n het jonge denn’ngreun wier noar boam’n. De naam “Niemendal” is heel apart en hef misschien iets te maak’n met de de ôôle sage oaver “De witte wieve van Splôô. (wordt vervolgd)