Ontstaan van Holten
- In Algemeen
- Door Redactie
De ontstaangeschiedenis van Holten.
Holten en de Holterberg zijn voor velen een begrip. Voordat er van de ''berg'' sprake was werd wat nu land is overstroomt door water van de zee. De rivieren Rijn en Maas voerden enorme hoeveelheden zand en grind aan en bedekten daarmee de zeebodem. In de IJstijd drong het ijs uit Scandinavië op en stuwden hele aardlagen op. Hierdoor zijn Holter- en Lemelerberg en de heuvels van de oostelijke Veluwe ontstaan. Toen het ijs van deze gletsjers wegsmolt bleven er bovendien grote rotsblokken achter. Bodemkundige vondsten geven een indruk van flora en fauna maar vooral van menselijk leven door vele eeuwen heen. In de omgeving zijn onder andere voorwerpen gevonden die duiden op de aanwezigheid van de Neanderthalers. Stenen en bronzen gereedschappen en scherven van aardewerk, onder andere gevonden in de Beuseberg en op de Zuurberg zijn sporen uit het Laat Neolithicum/Vroege Bronstijd en de IJzertijd.
In 1277 komt de naam Holten voor het eerst in geschriften voor. Volgens ''Verslagen en mededelingen Overijssels Regt en Geschiedenis'' stonden er in 1429 37 huizen in de marke Holten. In 1470 waren het er al 70. Volgens de parochielijsten van de Domfabriek is Holten in 1395 al een parochie. De gemeenschappelijke gronden rond Holten waren in de Marke ondergebracht en werden door de markegenoten beheerd. In een reglement werd vastgesteld waaraan zich de markegenoten hadden te houden.
Ook heeft Holten moeilijke tijden gekend en is het belegerd geweest door Spaanse, Staatse, Munterse, Franse, Pruisische en Engelse troepen, en Kozakken of zij trokken er door. In 1829 werd het getroffen door een grote brand die bijna het hele dorp in puin legde. In 1940 trok het Duitse leger door het dorp en in 1945 lag het in de vuurlinie, toen de bevrijders oprukten. De Canadese begraafplaats herinnert nog aan deze strijd voor de vrijheid.
Holten was van oorsprong een agrarisch dorp. Belangrijk was het houden van melkvee. Voorts werden er varkens gehouden en verhandeld. Met name na de tweede wereldoorlog heeft de industrie in Holten een grote ontwikkeling doorgemaakt. Belangrijk bovendien is de Holterberg als toeristische trekpleister. Al in 1929 werd er, nog onverhard, een ''autoweg'' over de Holterberg geopend. In 1962 werd deze vervangen door de huidige Toeristenweg.
